BEKLENEN ÜLKE İRAN-BAŞKENT TEHRAN

Tahran’da ilk gün hem karnımızı doyuralım hem de çarşı pazar gezip İran kültürünü tanıyalım diyerek Tajrish markete gidiyoruz. Burası bizim Kapalı Çarşı gibi eski bir yapı ve içeride yok yok. Tatlıyı pek seven İranlılar hurmadan helvaya tatlı alışverişlerini buradan yaparken, Tajrish hediyelik eşyaları da pek bir güzel. Eklemeden edemeyeceğiz. Tabii her yer İran safranı. Safran fiyatları kalitesine göre değişiyor. Safran almak istiyorsanız, İranlı bir arkadaşınızla gelmeniz daha faydalı olacaktır. Fiyatlar bize oldukça uygun geldi. Hatta bizim gibi dolarla girerseniz İran size sudan ucuz! Çünkü kara borsada dolar bozdurmak, size ülke içindeki kurun 2 katı kâr getiriyor. Yalnız dikkat! İran parasını anlamak bir ömür sürer. İran Tümen’i ya da Toman günlük kullanımda Riyal olarak ifade ediliyor. Bir sıfır attığınızda Toman olarak söylenen para kolaylıkla karışıklığa sebep olabilir. Az miktarda doları bozdurduğunuzda elinizde biriken düzinelerce para ile ne yapacağınızı, nereye koyacağınızı şaşırabiliyorsunuz. Bunun için İran turist kartını kullanmanızı tavsiye ederiz. Biz şanslıydık İranlı bir arkadaşımızın kredi kartını kullandık ve ona yükleme yapmak için arkadaşımıza para gönderdik. İran’da turistlerin yaşadığı en büyük sorun, hiçbir İngilizce açıklama olmaması, her şeyin Farsça olması ve bankalardan yabancı kartlarla para çekilememesi. Bu İran’a gitmeden kafa yormanız gereken önemli bir konu.

Tajrish market’in hemen yanında İmamzadeh Saleh camii var. Şii türbelerinden biri olup, 1300’lü yıllardan beri ayaktadır. Safevi ve Kaçar mimarisinin izlerini taşır. Masmavi fayanslar ve iç aynalarla dolu yapı gezilmesi gereken yerlerden. Kadınlara içeri girerken uzun çarşaflar veriliyor. Erkekler ayrı kapıdan giriyorlar. Şanslıysanız içeride size mis gibi İran çayı veya şerbet veren bir görevli bulunuyor. İran 12 İmam’ın ülkesi ve o zamandan bu zamana kalan çeşmeler, şehrin her yerinde temiz suya ulaşmanızı sağlıyor. Her yer gül kokuyor. Kültürel, dini, sanatsal bir sembol olan gül ve gül kokusu İran edebiyatında aşk, ilahi güzellik sembolü. Dini törenlerde camiilerde ve türbelerde gül suyu kullanılıyor. Ölülere, misafirlere, ibadet öncesi arınma amacıyla sunuluyor. Gül sabunundan gül kolonyasına gül reçelinden bizim en sevdiğimiz gül yapraklı çaya kadar gül yaşamın her alanında var.

Tajrish Market’ten sinema müzesine yürüyoruz. İran sineması duruşlarını bozmayan İranlı yönetmenlerle bize hep yeni tatlar sundu. Müzenin bahçesinde otururken Abbas Kiarostami, Ashgar Farhadi, Bahman Ghobadi, Jafar Panahi filmleri gözlerimizin önüne geldi. Ferdows Bahçesi 1800’li yıllarda inşaa edilen bir konakla sinema severleri ağırlıyor.

Ertesi gün İstanbul’un Kapalı Çarşı’sından sonra bir de Tahran’ın Kapalı Çarşı’sını görelim diyoruz. Kökeni 10.yy a uzanan çarşı başlangıçta küçük bir yerel pazarmış. Safevi döneminde büyüyüp ticaret merkezi hâline gelmiş. Labirent 10 km uzunluğunda bir koridor sisteme sahip. Halı, tekstil, baharat, mücevher gibi 20’den fazla farklı bölüme ayrılmış. Çarşı içinde tarihi hamamlar, camiiler, kervansaraylar bulunmakta. Özellikle Hajeb Al Dowleh avlusu görülmeye değer. Cuma ve resmi tatillerde kapalı olan çarşı hafta içi sabah 08:30-17:00 arası açık.

Kapalı Çarşı’dan sonra da ver elini Gülistan Sarayı. 16.yy da inşaa edilmiş saray, Farsça’da Gül Bahçesi Sarayı anlamına geliyor. Safevi döneminin turkuaz tonları, Kaçarların siyah ve sarı renkleri, aynalar, çini ve vitraylarda birleşmiş. Avrupa motifleriyle iç içe geçmiş bir İran mimarisi görüyoruz. Kompleks içinde çok çeşitli bölümler var ve her bina için ayrı bilet alınması gerekiyor. Pek ihtişamlı olan saray, görülmesi gereken yerlerden. Ama biz İstanbul’da da sarayları gezmeye pek alışık değiliz. Bize fazla şaşaalı geliyor. Yaklaşık 30 usd kadar tutan giriş ücreti bize fazla geldi. Sonra anladığımız üzere İranlılara çok çok daha ucuz olan bilet fiyatları İranlı bir arkadaşınızın sizinle gelmesiyle yarıya inebilir. Bizden söylemesiJ

Son günümüzde İranlı arkadaşlarımızla Darband’a gidip nehir kenarındaki restauranlarda İran kebabı yiyiyoruz. Oldukça lezzetli ama baharatsız. Tahran bloğumuzun başında belirttiğimiz gibi, içeri dolarla girince İran fiyatları sizi çok çok şaşırtacak!

Tahran’dan 5-6 saat sürecek otobüs yolculuğuyla İsfahan’a geçme planı yapıyoruz. İranlı arkadaşımız bizim için internet sitesinden otobüs biletini satın alıyor. Öyle ya yazılar Farsça ve herhangi bir yabancı dil için çeviri seçeneği maalesef yok. Olsun, moral bozmak yok. Elimizde bilet çıktılarıyla Pers medeniyetinin kalbi İsfahan’a yol alıyoruz.